Sunday 25 Jestha, 2077 | June 07, 2020
Menu

नागरिक शनिबार

तेह्र वर्षमै क्रान्तिमार्ग

(0 votes)
गौरा प्रसाईं गौरा प्रसाईं
२०२८ सालमा झापा जिल्ला कमिटीले गरेको सशस्त्र संघर्षको निर्णयले कम्युनिस्ट आन्दोलनमा हलचल नै ल्यायो, त्यसको तरंगले गौरा प्रसाईंलाई पनि नराम्रोसँग हल्लायो। त्यो आन्दोलनमाथिको दमनबाट बच्न कयौं व्यक्ति भारत पसे। केहीले भूमिगत जीवनमार्फत आन्दोलन चर्काउने योजना बनाए।


विद्रोहपछिको जटिल परिस्थिति नै गौराका लागि राजनीतिमा लाग्ने सन्दर्भ बन्यो। निरंकुश व्यवस्थाको विरोधमा उनी १३ वर्षको कलिलो उमेरमै क्रान्तिमा लागिन्। त्यो घटनापछि समाज आतंकित थियो। सामन्त र जमिनदारको अत्याचारको भेउ पाउन सक्ने भइसकेकी थिइन् उनी। अब गौराका सामु दुई विकल्प थिए, महिला मुक्तिका लागि लड्ने कि सामन्तको सिकार हुने?
उनले पहिलो विकल्प रोजिन् जसले उनलाई भूमिगत बनायो, जेलको कठोर यातना दिलायो, पार्टीभित्रकै थिचोमिचोको नराम्रो अनुभव गरायो र सबैभन्दा पीडादायक अवस्था– कसैले भारतको कोठीमा बेचिदियो। 
नेकपा (एमाले) सम्बद्ध प्रसाईं यस्तो साहसी नेतृ हुन् जसले संघर्षमात्र गरिनन्, संघर्षका तीता र ‘घीनलाग्दा' क्षणलाई आत्मकथामा लिपिबद्ध गरिन्।
‘हामीले महिलाका लागि जे खोजेर आन्दोलन गर्यौंण, त्यो नपाए पनि लेख्ने, बोल्ने र सचेत हुने वातावरण बनेको छ,' उनी भन्छिन्, ‘तर दलले अझै पनि महिलालाई हेर्ने दृष्टिकोण परिवर्तन गरेको छैन। राजनीतिक, सामाजिक र धार्मिक हिंसाको सिकार महिला भइरहेकै छन्।'
महिलालाई यसबाट मुक्त गर्ने चिन्तामै छिन् गौरा। बोल्न नपाउने, समान्तले लुट्दा पनि टुलुटुलु हेरेर बस्नुपर्ने अवस्था सुध्रनुलाई भने उनी चरण–चरणका राजनीतिक आन्दोलनको उपलब्धि मान्छिन्। 
‘महिलामाथि पार्टीको मूल्यांकन अहिले पनि सही छैन। स्वच्छ र पवित्र छैन। म सन्तुष्ट छैन। आरक्षणको प्रतिबद्धता पालना भएको छैन,' महिला उत्थानका लागि संघर्ष नसकिएको एमाले सभासद प्रसाईंको निष्कर्ष छ।
चार युगका चार सारथि

चार युगका चार सारथि

आधुनिक एथ्लेटिक्समा महत्वका साथ हेरिने म्याराथन दौड कसरी सुरु भयो होला? उत्तर खोज्दै जाँदा एउटा ऐतिहासिक आहान फेला पर्छ। फैडिपिडेस नामका ग्रिसेली सैनिक युद्धमा विजयको खबर दिन म्याराथनदेखि एथेन्ससम्म दौडिएको...

आमालाई भेट्न

आमालाई भेट्न

एक दिन अचानक भाइले रुँदै फोन गर्योे मलाई। काठमाडौंमा बिहानको करिब साढे आठ बजेको थियो होला। म बसेको ठाउँमा भने साँझको सात बजेको थियो।

फेसबुकको 'इन्फो'

'नमस्ते है नवीन जी, त फर्स्ट बेन्च नै रिजर्भ गरिएछ त!'आज पनि क्लासभित्र छिर्नेबित्तिकै उनले हाँसेर भनिन्।तिनको अनुहार नियाल्दै लज्जामिश्रित स्वरमा भनेँ, 'त्यस्तो होइन।' उनी मेरो दायाँपट्टि बसिन्। लोकसेवा आयोगको...

जात्रै जात्राको इन्द्रजात्रा

जात्रै जात्राको इन्द्रजात्रा

युवाहरूको ठूलो जमात र वृद्धहरूको समेत सहयोगमा तान्दै–घिसार्दै भित्रिएको लिंगोले बर्सेनि उपत्यकामा इन्द्रजात्रा भिœयाउँछ। भदौ २४ गते काभ्रेको नालास्थित जंगलबाट ल्याइएको लिंगो काठमाडौंको हनुमानढोका दरबारअगाडि ठड्याइयोे। भोलि विधिपूर्वक ढालेपछि यो...

पत्तै नपाई पैसा गायब

पत्तै नपाई पैसा गायब

पहिले पैसा लुट्न भौतिक आक्रमण गर्नुपर्थ्यो, अहिले कोठामै बसेर अपराधीले संसारभरको पैसा लुट्न सक्छ। पहिले एकजनाले अपराध गर्दा पीडित हुने एक–दुईजना मात्रै हुन्थे। अहिले हजारौं पीडित हुन्छन्। अपराध गर्नलाई ठूलो...

किसिम किसिमका पाठक

‘दमिनी भीर' पढिसकेपछि गोरखाकी पाठक पुष्पा केसीले मसँग निक्कै घच्चीका मत राखिन्। उनको जोड थियो, ‘तपाईंको उपन्यास पढिसकेँ। राम्रै लाग्यो तर ‘लभ' पुगेन।

ताजमहल, गगल र 'मिस्टर नो-अल'

ताजमहल, गगल र 'मिस्टर नो-अल'

ताजमहल औधी सुन्दर छ भन्ने वाक्यबाट यो आलेख सुरु भयो भने नपढिने खतरा छ। सबलाई थाहा भएको तथ्य लेखिरहनुको अर्थ रहेन। सूर्य पूर्वबाट उदाउँछ भनेर दोहोर्‍याइरहँदा कसलाई पो जङ चल्दैन...

मान गुमाइरहेका प्रतिष्ठान

मान गुमाइरहेका प्रतिष्ठान

विधागत उन्नतिका निम्ति एउटा प्रतिष्ठान पर्याप्त भएन भन्ने आवाज २०४६ सालको परिवर्तनसँगै उठेको हो। त्यसैले उतिबेलैदेखि विधागत विशेषताअनुसार प्रतिष्ठान बनाउने प्रयत्न सुरु भयो। तर गणतन्त्र ल्याइएपछि मात्र त्यस आवाजले मूर्तरूप...