Wednesday 1 Ashwin, 2076 | September 18, 2019
Menu

नागरिक शनिबार

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

क्रिकेटको सहर

(0 votes)
फाप्ला मैदानमा एनपिएलको एक खेलमा उपस्थित दर्शक। तस्बिर सौजन्य : रमन सिवाकोटी फाप्ला मैदानमा एनपिएलको एक खेलमा उपस्थित दर्शक। तस्बिर सौजन्य : रमन सिवाकोटी
कैलाली- धनगढी विमानस्थलबाट बाहिरिनेवित्तिकै एउटा होर्डिङ बोर्डले आगन्तुकलाई अभिवादन गर्छ, 'क्रिकेटको शहर धनगढीमा तपाईलाई स्वागत छ।' सुदूर पश्चिमको राजधानी मानिने कैलाली जिल्लाको यो नगरपालिका सडकमार्ग हुँदै पुग्नेलाई पनि विभिन्न व्यापारिक उत्पादनका होडिङ बोर्डले यसैगरी स्वागत गर्छन्। अत्तरिया चोक होस वा भारतीय सिमाको डोके बजार जताबाट धनगढी भित्रिनेलाई होडिङ बोर्डले भन्छन्, 'क्रिकेटको सहरमा तपाईलाई स्वागत छ।'


nepali-patro-may
नेपाली राष्ट्रिय टोलीले नामिबियामा माघमा सम्पन्न विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन २ मा उत्कृष्ट प्रदर्शनका साथ हैसियत जोगाएपछि पूरा देश क्रिकेटमय भएको छ। त्यसअघि पनि राष्ट्रिय टोलीका लगातार सफलताले खेलकुदमा चासो नहुनेलाई समेत क्रिकेटप्रति लगाव पैदा गराएको थियो। अझ नामिबियाबाट फर्केपछि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद (आइसिसी) बाट डिभिजन १ हैसियतको प्रतियोगिता विश्व क्रिकेट लिग च्याम्पियनसिप खेल्न नेपाललाई मौका प्रदान गरिएपछि देशभित्र क्रिकेटमाथि झनै आशा बढ्यो।

वेथिति, अपारदर्सिता, भ्रष्टाचार, कमजोर प्रशासन, आपसी कलह र दयनीय पूर्वाधारले बदनाम स्थितीमाथि जीत हासिल गर्दै राष्ट्रिय टोलीको सफलताले क्रिकेटलाई नवजीवन प्रदान गरेको छ। सरकारदेखि निजी क्षेत्र, राजनीतिदेखि सामाजिक कार्यकर्ता, विद्यार्थीदेखि व्यावसायीसम्म क्रिकेटले पहुच विस्तार गरेको छ। अझ विश्व क्रिकेटको सबभन्दा ठूलो प्रतियोगिता एकदिवसीय विश्वकप पनि यही समयमा परेपछि नेपाली क्रिकेटले सुहाउँदो मौसम पाएको छ।

यसैको प्रभाव हुन सक्छ, धनगढीलाई क्रिकेटको शहरका रुपमा वयान गरिनु। 'यत्तिमात्र होइन,' धनगढीलाई क्रिकेटको राजधानी बनाउने अभियानका मुख्य अभियन्ता सुवास शाही भन्छन्, 'हामीले केही वर्षअघि देखि नै यो अभियान सुरु गरिसकेका थियौं। औपचारिक रुपमा अघि बढाउन थालेको चाँही भर्खरै हो।'

पुस मसान्तमा धनगढी नगरपालिकाको नगरपरिषदले भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्ने, एकेडेमी तथा प्रतियोगितालाई निरन्तरता दिँदै धनगढीलाई क्रिकेटको शहरका रुपमा स्थापित गर्ने निर्णय गरेको थियो। नगरपालिकाको यो योजनामा नगरभित्र एउटा कम्तीमा ४० हजार दर्शक क्षमताको अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला निर्माण गर्ने, नगरका सबै १४ वडामा कम्तिमा एक क्रिकेट मैदान बनाउने, हाल सञ्चालनमा रहेका प्रतियोगितालाई निरन्तरता दिने, क्रिकेट एकेडेमी सञ्चालन गर्ने तथा भविश्यमा अन्तर्राष्ट्रिय टिमहरुको तटस्थ मैदानका रुपमा धनगढीलाई स्थापित गर्ने उदेश्य सामेल छन्।

आफ्नै विशेष पहलमा पाँच वर्षअघि देखि धनगढीमा नेपाली क्रिकेटकै सबभन्दा बढि पुरस्कार राशीको एसपिए कप क्रिकेट प्रतियोगिता गर्दै आएका शाही राष्ट्रिय टोलीले हासिल गरेका लगातारका सफलताले अभियानमा बल पुर्या एको भने स्विकार्छन। 'राष्ट्रिय टोलीको प्रदर्शनले पूरा देशलाई नै क्रिकेटमा केही गर्न हौसाएको छ। हाम्रो हौसलामा पनि यसले बल दिएको पक्कै हो,' उनले सम्भि्कए, 'तर हामीले पाँच वर्षअघि देखि नै एसपिए कप गरेर यहाँको क्रिकेट माहोल तताएका हौं। अहिले यो प्रतियोतिगाको लागि पूरा धनगढी एक भएको छ। अव धनगढीलाई क्रिकेटको सहरका रुपमा स्थापित गर्न पनि हामी एक भएर काम गर्नेछौं।'

निजी शिक्षण संस्था सुदूर पश्चिमाञ्चल एकेडेमी (एसपिए) ले २०१० बाट धनगढीमा राष्ट्रिय स्तरको प्रतियोगिता गर्न थालेको थियो। प्रतियोगिताले चौथो संस्करण पूरा गर्दा सम्म एकेडेमीका निर्देशक शाहीले आफ्नै अध्यक्षतामा धनगढी क्रिकेट एकेडेमी (डिसिए) को स्थापना गरिसकेका छन्। डिसिएको टोलीले वार्षिक रुपमा भारत, बंगलादेश तथा श्रीलंकाको मैत्रीपूर्ण भ्रमण पनि गर्ने गरेको छ। त्यही एकेडेमीको आयोजनामा कैलालीमा धनगढी क्रिकेट लिग पनि हुने गरेको छ। नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले दुई सातामा राष्ट्रिय प्रतियोगिताको झारो टारिरहेको अवस्थामा डिसिएले गर्ने धनगढी लिग भने ६ महिना चल्छ। प्रत्येक शनिबार जिल्लाका आठ टोलीले राउन्ड रोविन लिगका आधारमा एक–अर्कासँग प्रतिस्पर्धा गर्छन।

शाहीको अग्रसरताले धनगढीको माहोल क्रिकेटमय भएपछि नगरपालिकाले अझ महत्वाकांक्षी निर्णय गरेको नगरपालिकाको सर्वदलीय संयन्त्रका संयोजक रोम स्वाँर बताउँछन्। राप्रपा नेपालका तर्फबाट सर्वदलीय संयन्त्रमा प्रतिनिधित्व गरेका स्वाँर भन्छन्, 'सुवासजीले लगातार तीन/चार वर्षदेखि क्रिकेटका योजनाहरु नगरपालिकामा पेनिट्रेट गरिरहनुभयो। यसबाट सबै प्रभावित भए। उहाँ आफैले क्रिकेटमा धेरै गर्नुभएको छ। क्रिकेटको माध्यमबाट हामीले धनगढीको पहिचान अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्नुका साथै सुदूर पश्चिमकै मुहार परिवर्तन गर्ने लक्ष्य राखेका छौं।'

अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला बनाउनका लागि डिलासैनी सामुदायिक वनको भोगाधिकारमा रहेको फाप्लास्थित ६ बिगाहा जग्गा क्रिकेटलाई दिने निर्णय भइसकेको छ। पुस मसान्तमा सामुदायिक बन उपभोक्ता समितिले आवस्यकताअनुसार क्षेत्रफल बढाउन सकिने गरी क्रिकेटलाई जग्गा दिएपछि क्रिकेट सहरको अभियान थप मजबुत बनेको डिसिएका उपाध्यक्ष सौरभ ओझा बताउँछन्। 'हामीलाई स्थानीय प्रशासनको पूरा साथ छ। धनगढीका सबै उद्योगी–व्यावसायी, सर्वसाधारण, राजनीतिक दल तथा खेलप्रेमी यो अभियानमा एकजुट छन्। त्यसैले आगामी केही वर्षभित्र धनगढीमा देशकै सबभन्दा ठूलो र सुविधासम्पन्न अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला बन्नेछ,' ओझाले भने, 'हामी यो अभियान धनगढीवासीकै योगदानबाट सुरु गर्न चाहन्छौं।'

नगरपालिकाका आर्थिक प्रमूख डिल्लीराज ओझाले आन्तरिक स्रोत परिचालन गरेरै महत्वाकांक्षी योजना सुरुआत गर्ने बताए। 'हामीसँग तत्कालका लागि ठूलो बजेट छैन। आगामी आर्थिक वर्षमा क्रिकेटका लागि विशेष व्यवस्था गर्ने सहमति भएको छ। तत्कालका लागि हामीले धनगढीलाई क्रिकेटको सहर घोषणा गर्ने सैदान्तिक निर्णय गरेका छौं,' ओझाले योजना सुनाए, 'प्रत्येक वडामा एउटा क्रिकेट मैदान र धनगढीमा एउटा ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको रंगशाला बनाउने योजना छ। यसका साथै अहिले भएका प्रतियोगितालाई निरन्तरता दिँदै भविश्यमा थप प्रतियोगिता गर्ने पनि हाम्रो उदेश्य हो।'

ओझाले खेलकुदसँग सभ्यता, संस्कृति, मित्रता, शिक्षा तथा आर्थिक पक्ष पनि जोडिने भएकाले क्रिकेटको माध्यमबाट धनगढीलाई उदाहरणीय सहर बनाउने अभियानमा पूरा सहर एक भएको बताए। फाप्लामा ४० हजार दर्शक क्षमताको सुविधा सम्पन्न रंगशाला बनाएर अन्तर्राष्ट्रिय खेलमार्फत धनगढीलाई खेल पर्यटनको 'हब' बनाउने उदेश्य ओझाले सुनाए। ओझासँग समर्थन जनाउँदै डिसिएका अध्यक्ष एवं क्षेत्रीय क्रिकेट विकास समिति क्षेत्र नम्बर ९ का उपाध्यक्ष शाहीले भने, 'फाप्लामा स्तरीय रंगशाला बनाउन सके हामी भारत र पाकिस्तानजस्ता देशका खेलको तटस्थ भूमिका रुपमा समेत धनगढीलाई उपयोग गर्न सक्छौं। मोहना नदीको किनारमा रहेको मैदानको बाँकी तीन क्षेत्रमा जंगल भएकाले यहाँ आउने सबै खेलाडी तथा समर्थक मोहित हुनेछन्।'

फाप्लालाई अन्तर्राष्ट्रिय रंगाशाला निर्माणस्थलका रुपमा स्थापित गराउने शाही सम्झन्छन्, 'डिसिएको स्थापनापछि धनगढीमा जिल्ला लिग सुरु हुन थाल्यो। तर मैदान अभावले सधै आयोजकलाई सताइरहन्थ्यो। भएको एउटै धनगढी रंगशाला २०६८ मा सम्पन्न छैटौं राष्ट्रिय खेलकुदपछि क्रिकेट खेल्न अयोग्य भयो। रंगशाला फुटबलप्रतिमात्र समर्पित भएपछि क्रिकेट अन्चल प्रहरी कार्यालयको मैदानमा सर्योु। तर प्रहरीको मैदान सबैखाले सामाजिक, राजनीतिक, सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमका साझा गन्तव्य भएपछि हामीले विकल्प खोज्यौं, फाप्ला मैदान।'

शाहीका अनुसार धनगढीमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको मैदान हुनुपर्नेमा सबै एकमत भए पनि त्यसका लागि उपयुक्त जग्गाको भेउ मिलिरहेको थिएन।

डिलासैनी सामुदायिक बनको भोगाधिकारमा रहेको फाप्ला मैदानले सफलतापूर्वक जिल्ला लिगका तीन संस्करण आयोजना गर्यो । यसैबीच गतवर्ष भएको नेपाल प्रिमियर लिग (एनपिएल) को एकदिवसीय संस्करण धनगढीमा गर्ने निर्णय हुँदा स्थानीय संयोजक शाहीले फाप्ला प्रस्ताव गरे। एनपिएलको सफल आयोजना तथा हजारौंको संख्यामा दर्शकको उपस्थितीले फाप्लालाई स्थापित गर्योप। त्यसैले धनगढी क्रिकेटका अभियन्ता शाहीले नयाँ अभियान ल्याएका छन्, 'ड्रिम फाप्ला'।

'ड्रिम फाप्ला भन्नाले सबै धनगढीवासीको सपना हो। जसलाई हामी आफैले साकार पार्नुछ,' शाही भन्छन्, 'श्रीलंकाको धम्बुला रंगशालाजस्तै हाम्रो पनि प्राकृतिक पूर्वाधार बनाउने योजना हो। फाप्लामा पनि तीनतिर माटोको प्राकृतिक प्यारापिट हुन्छ, एकतिरमात्र पक्की प्यारापिट बनाउने हाम्रो योजना छ।'

शाहीले नेपाली राष्ट्रिय टिमका प्रशिक्षक पुबुदु दासानायकेबाट सहयोगको आश्वासन पाएको स्मरण गर्दै भने, 'पुबुदुले श्रीलंकाबाटै क्रिकेटमा अनुभवी इन्जिनियर ल्याएर नक्सा बनाउने काममा सहयोग गर्ने बाचा गर्नुभएको छ।'

रंगशाला बनाउनुअघि शही योजना हुनुपर्नेमा जोड दिँदै शाहीले स्थानीय स्तरबाटै काम सुरु गरेपछि राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको बाटो समात्ने बताए। 'पहिला हामी सही नक्सा बनाउनेछौं। त्यसपछि स्थानीय स्तरबाट काम सुरु गर्नेछौं। अनिमात्र सरकार तथा विदेशी दातृ निकायसँग अनुरोध गर्नेछौं,' शाही भन्छन्, 'धनगढीवासीको महत्वाकांक्षा आउँदो पाँच वर्षभित्र रंगशाला निर्माणको काम पूरा गर्ने छ। हामी तत्काल काम सुरु गर्नेछौं।'

Leave a comment

'सहिदको रगतको मूल्य हुँदैन'

'सहिदको रगतको मूल्य हुँदैन'

'यो तुच्छ नश्वर शरीरको आहुति मातृभूमिको बलिवेदीमा चढाउन पाएकोमा मेरो जन्म सार्थक भएको ठान्छु । प्राणदण्ड पाउनु अहोभाग्य !' राणाशासनविरुद्ध प्रजातन्त्रका लागि लड्दालड्दै राणाशासकले पक्राउ गरी मृत्युदण्ड सुनायो धर्मभक्त माथेमालाई...

'सायर' को सहर

'सायर' को सहर

नेपालगन्ज-हिमालये कि पहेँलो किरणको मुवारकनै हे रङ्ग भू इस चमनको मुवारकहो हिन्दू कि मुस्लिम होस् शिख या इसाईनयाँ साल अहाले वतनको मुवारक हिमालय शृंखलादेखि नेपालगन्ज सहर निकै कोस टाढा छ। अनि...

बिटल्सका फ्यान

बिटल्सका फ्यान

अफिसको भित्ताभरि अंग्रेजी रक ब्यान्ड 'बिटल्स'को पोस्टर छ। किशोर अवस्थादेखि नै यो ब्यान्डको 'डाई हार्ट फ्यान' हुनुको नातालाई उनले जीवित राखेका छन्। नाङ्लो बेकरीका सञ्चालक श्याम कक्षपति देखिन्छन् पनि– 'बिटल्स'का...

कहरमा बाँचेका सपनाहरू

जीवनमा यतिविघ्न सपनाहरू नहुँदा हुन् त रहरको कुनै औचित्य नहुँदो हो। सपना र रहर भनेका मान्छेलाई जीवित तुल्याउने दानापानी सरह हुन्। त्यो मान्छे जसका कुनै सपनाहरू छैनन् र अर्को जसका...

पाठकको आँखामा ताप

संयोगको कुरा मैले शारदा शर्माको 'ताप' उपन्यास पढ्दै गरेको बिहान 'नागरिक'को पृष्ठमा सुशील कोइरालाको अवसानको खबरसँगै नरहरि आचार्यलाई मष्तिष्कको आघात भएको खबरमा आँखा पुगे। झस्किएँ। विद्यार्थी जीवनदेखि नै परिचित मित्रलाई...

वाम–रुढताबाट मुक्त

वाम–रुढताबाट मुक्त

त्यो कम्युनिस्ट पार्टी भूमिगत थियो। त्यसका क्रियाकलाप गोप्य थिए। भेटघाट, कुराकानी, बैठक, सभा, सम्मेलन भूमिगत रूपमै हुन्थे। हरेक कार्यक्रममा विचार, निष्ठा, त्याग, क्रान्ति र मुक्तिका कुरा हुन्थे। कसैमा लोभलालच देखिन्नथ्यो।...

खहरे

खहरे

कलेजको क्यान्टिन ।दायाँ छेउ किहजोआज शून्य छ । एकदमै उराठ । निरीह र शोकमग्न । लाग्छ, आशौच बारेको छ त्यसले । जति नै भीडभाड भए पनि मान्छेहरू त्यो छेउमा जाँदैनन्...

कार्यालयसँगै सर्छ रौनक

कार्यालयसँगै सर्छ रौनक

सुनसान चिया पसल। बन्द रेस्टुराँ। रित्तारित्ता फोटोकपी पसल र लेखापढी केन्द्र। तीनकुने गैरीगाउँस्थित वैदेशिक रोजगार विभाग वरपरको माहोल यति बेला उदास छ। अघिल्लो भदौसम्म यहाँ यस्तो थिएन। चिया पसलदेखि फोटो पसलसम्म...