Sunday 9 Ashwin, 2073 |
Menu

अर्थ

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

गम्भीर अवस्थामा देश

(0 votes)
तीन महिनादेखि तराईमा चलाइएको आन्दोलन अत्यन्त डरलाग्दो चरणमा प्रवेश गरेको संकेत देखिन थालेको छ। आन्दोलनका नाममा औषधि बोकेको ट्रकमा आगजनी गर्ने, बिरामी बोकेको एम्बुलेन्स तोडफोड गर्नेदेखि राजमार्ग र पुल भत्काउनेजस्ता अमानवीय र आपत्तिजनक कार्य हुन थालेका छन्। राजमार्ग खोल्न खटिएको प्रहरीमाथि आक्रमण भएको छ। प्रहरीले बल प्रयोग गर्दा आन्दोलनकारी मारिएका छन्।
सम्पादकीय

Email This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
nepali-patro-june
तराईमा यस्तो गम्भीर अवस्था उत्पन्न हुँदा पनि सरकार, विपक्ष र आन्दोलनकारी भनिएका मधेसी दलहरूमा संवेदनशीलता देखिएन। राजनीतिक नेतृत्व लगभग तमासे भएको छ। राजधानीमा वार्ताका कुरा धेरै भएका छन् तर परिणाम भने शून्य छ। यसले सरकार र आन्दोलनकारी दुवै पक्ष आन्दोलनको प्रकृति र जोखिमप्रति संवेदनशील नभएको पुष्टि हुन्छ। आइतबार प्रधानमन्त्री केपी ओलीले बोलाएको सर्वदलीय छलफल मधेस आन्दोलनको राजनीतिक समाधान खोज्ने निर्णय गरेर टुंगियो। कुनै पक्षले पनि अहिलेसम्म आन्दोलन दमन गर्ने वा वार्ता नगर्ने भनेकै छैन। अतः राजनीतिक समाधान खोज्ने भन्नैका लागि त वार्ता गरिरहनै पर्ने थिएन। यसैले जनताका आँखामा छारो हाल्नका लागि वार्ताका नाटक रचिएका त हैनन् भन्ने भान पर्दै गएको छ।

यसपटकको आन्दोलन सुरुदेखि बढी नै उत्तेजक, अराजक, हिंसात्मक र दिशाहीन देखिएको थियो। आन्दोलनकारी दलका नेताको अत्यन्त उत्तेजक र आपत्तिजनक अभिव्यक्ति अराजकता मच्चाउने प्रकृतिको थियो। अन्य दलका नेता देश र जनताप्रति जिम्मेवार भएका भए मधेसकेन्द्रित नेताहरूको उत्तेजक भाषणलगत्तै भएको टीकापुर घटनाबाट पाठ सिकेर थप क्षति रोक्ने थिए। उति बेलै वार्ता गरेर टुंग्याएको भए यति ठूलो जनधनको क्षति हुने थिएन। प्रहरी वा आन्दोलनकारी जो मारिए पनि नेपाली नागरिक मारिँदा देशलाई पीडा हुन्छ। उद्योगधन्दा, विद्यालय, यातायात बन्द हुँदाको क्षति सिंगै मुलुकले सहनुपर्छ। नेपालको आर्थिक वृद्धिदर नकारात्मक हुँदा मधेसका जनतालाई पनि नोक्सानी हुन्छ। सत्ताधारी, विपक्षी र आन्दोलनकारी नेतृत्व देशप्रति साँच्चै इमानदार र संवेदनशील भएको भए आन्दोलन लम्बिन र यस हदसम्म अराजक हुन दिने थिएनन्। दुर्भाग्य, समाधानका लागि अझै पनि तिनै संवेदनहीन, गैरजिम्मेवार र अराजक राजनीतिक नेताहरूकै मुख ताक्नुपरेको छ।

संविधान संशोधन गरेर मधेसमा माग सम्बोधन गर्न संसदका प्रमुख दलहरू तयार भएको जानकारी धेरैपटक दिइसकिएको छ। संविधानसभाले पारित गरेको संविधानलाई त्यही संविधानमा उल्लेख गरिएका विधि र प्रक्रिया अपनाएर मात्र संशोधन गर्न सकिन्छ। मधेस आन्दोलनको नेतृत्व गर्नेहरूले पनि यो संवैधानिक यथार्थ पक्कै बुझेकै होलान्। मधेसी नेताहरूले संविधानलाई आन्दोलनबाट फाल्नै खोजेका हुन् भने संविधान स्वीकार गर्ने जनसंख्या झन् ठूलो रहेको यथार्थ बिर्सनु हुँदैन। मधेस आन्दोलनको मुख्य माग भनिएको जनसंख्याका आधारमा प्रतिनिधित्व र समानुपातिक समावेशीको व्यवस्था मिलाउन संसदमा संविधान संशोधन प्रस्ताव दर्ता भइसकेको छ। सम्भवतः त्यसले धेरै हदसम्म मधेस आन्दोलनको मूल माग पूरा पनि हुनेछ। तर, संविधान संशोधनपछि पनि आन्दोलन जारी रहने सन्देहमा सरकार संशोधन प्रक्रिया अगाडि बढाउन हिचकिचाएको र आन्दोलन मत्थर भए सरकारले मागहरू सम्बोधन नगर्ने शंकाले आन्दोलनकारी नेताहरूले दबाब चर्काउने रणनीति अपनाएको देखियो। यी दुवै रणनीति अविश्वास र असमझदारीबाट प्रेरित छन्। नकारात्मक मानसिकता र निषेधको अभ्यासबाट समस्या समाधान हुँदैन। यसैले सरकारले सन्देह छाडेर राजनीतिक रूपमा सही ठहरिएको संशोधन अगाडि बढाइहाल्नुपर्छ। राज्यले अग्रसरता देखाइसकेपछि पनि आन्दोलन अराजक भइरह्यो भने नागरिकको जिउधन र स्वतन्त्रताको रक्षा गर्न तथा राष्ट्रिय अखण्डता जोगाउन सबै प्रकार संवैधानिक र कानुनी उपाय अपनाउन सरकार हिचकिचाउन हुँदैन। देशमा कानुन व्यवस्था कायम राख्न आवश्यकताअनुसार सरकारले उपयुक्त बल प्रयोग पनि गर्नुपर्छ। अहिले आन्दोलनको पक्षमा देखिएका देशभित्र र बाहिरका विभिन्न समूहले पनि राजमार्गको पुल भत्काउने जमातलाई नियन्त्रणमा नलिई राज्य तमासा हेरेर बस्नुपर्छ भन्न पक्कै सक्नेछैनन्। थप क्षति हुन नदिन वार्तालाई अविलम्ब टुंगोमा पुर्या्उनुपर्छ तर संवादबाट निष्कर्षमा पुग्न नसक्दासम्म कानुनी व्यवस्था कायम राख्न सरकार दृढ हुनुपर्छ।

प्रतिक्रिया

सुरुङ सकिनेबित्तिकै मेलम्ची पानी

सुरुङ सकिनेबित्तिकै मेलम्ची पानी

काठमाडौं- दुई दशकदेखि मेलम्ची पानी पर्खिरहेका उपत्यकाबासीले सुरुङ खन्ने काम सकिँदाबित्तिकै पानी उपभोग गर्न पाउने भएका छन्। मुख्य कामको रुपमा रहेको सुरुङसहित अन्य कामको प्रगतिमा सुधार भएपछि उपत्यकाबासीको मेलम्ची प्रतीक्षा...

कुखुराबाट ३३ अर्ब ७२ करोड रूपैयाँ आम्दानी !

कुखुराबाट ३३ अर्ब ७२ करोड रूपैयाँ आम्दानी !

चितवन– नेपालमा व्यावसायिक कुखुरा पालन फार्महरुले मासु, अन्डा र चल्ला बिक्रीबाट एक वर्षमा रु. ३३ अर्ब ७२ करोड ४० लाख २३ हजार आम्दानी गर्ने गरेका छन्।

रोजगारपीडितलाई क्षतिपूर्ति पाउन सकस

रोजगारपीडितलाई क्षतिपूर्ति पाउन सकस

काठमाडौं- मोरङ, उर्लाबारी–८ सुनझोडाका झमकबहादुर थापा अचेल बेचैन छन्। निड इम्प्लोइमेन्ट सर्भिस प्रालिले मलेसियाको सेङ इप फर्निचर उद्योगका लागि पठाएका थापा साढे एक महिनामै घर फर्र्किएपछि निराश हुन पुगेका हुन्।

सेयर परिसूचक उक्लेको उक्ल्यै

सेयर परिसूचक उक्लेको उक्ल्यै

काठमाडौं–सेयर बजारको तथ्यांकीय मापक नेप्सेले लगातार तेस्रो दिन नयाँ कीर्तिमान बनाएको छ । मंगलबार परिसूचक र कारोबार रकम दुवैमा कीर्तिमान बनेको हो । एक साता अघिदेखि लगातार दोहोरो अंकले बढ्दै...

चन्द्रागिरिमा केबलकार सरर‍‍‍‍‍...(भिडियो)

चन्द्रागिरिमा केबलकार सरर‍‍‍‍‍...(भिडियो)

काठमाडौं– धुलोको साम्राज्यमा पसेजस्तो लाग्ने कुइरीमण्डल सडक। एकसाथ गुड्छन्– लरी, ट्रिपर, बस, मोटरसाइकल र कारहरु। त्रिपुरेश्वरदेखि थानकोटसम्म पुग्दा लाग्छ नेपालमा फोक्सो बिगार्ने धुँवा एवं हिलो, भत्किएका सडकबाहेक अरु केही छैन।

नयाँ गभर्नरको हस्ताक्षरित नोट आयो, दृष्टिविहीनले छामेर पत्ता लगाउन सक्ने

नयाँ गभर्नरको हस्ताक्षरित नोट आयो, दृष्टिविहीनले छामेर पत्ता लगाउन सक्ने

काठमाडौं- नेपाल राष्ट्र बैंकका नयाँ गभर्नर चिरञ्जीवी नेपालले हस्ताक्षर गरेको नोट पहिलोपटक बजारमा आएको छ। नयाँ गभर्नरको हस्ताक्षरसहित पहिलोपटक बजारमा आएको नोट सय दरको हो। उक्त नोटमा दुइटा गैंडाको चित्र...

अलैचीको अस्थीर मूल्यले किसान चिन्तित

अलैचीको अस्थीर मूल्यले किसान चिन्तित

पाँचथर-सिदिन–७ का एकुका टेकवहादुर केरुङले गत मंसिरमा अलैचीको मूल्य प्रतिमन (४० केजी) ९० हजार रुपैयाँ पुगेपनि थप बढ्ने आस गरे। अघिल्लो सिजनमा प्रतिमन एक लाख १६ हजार रुपैयाँसम्ममा बिक्रि भएको...

एकै दिन २ अर्बको सेयर किनबेच

एकै दिन २ अर्बको सेयर किनबेच

काठमाडौं- पछिल्लो समय क्रमशः बढ्दै आएको सेयर कारोबार आइतबार दुई अर्ब रुपैयाँ नजिक पुगेको छ। यस दिन नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा एक अर्ब ९६ करोड ४७ लाख रुपैयाँको सेयर...