Friday 14 Shrawn, 2073 |
Menu

अर्थ

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

खुट्किलो उक्लने भलिबलको लक्ष्य

(0 votes)
खुट्किलो उक्लने भलिबलको लक्ष्य
काठमाडौं- नेपालमा भलिबल लोकप्रिय खेलको सूचीमा अगाडि आउने विधा हो। तीब्र गति र रोमाञ्चक स्वभावलेमात्र नेपालमा भलिबल लोकप्रिय भएको होइन। भौगोलिक अवस्थाअनुसार सबै जिल्लामा खेल्न सकिने माटो सुहाउँदो हुनु नेपालमा यसको लोकप्रियताको अर्को मुख्य आधार हो।

nepali-patro-june
सरकारले बर्सेनि गर्ने राष्ट्रपति रनिङ सिल्ड (लोकतन्त्र आउनुअघिसम्म वीरेन्द्र रनिङ सिल्ड) मा समेटेका थोरै खेलमध्ये भलिबल एक हुनुले नेपालमा यसको लोकप्रियता र सम्भावना प्रस्ट पार्छ। ३० को दशकमै सरकारले खेलकुदविकासका लागि 'ग्रासरुट' देखिनै संगठित अवधारणासहित सुरु गर्दा भलिबलले महŒव पाएको थियो। पछिल्ला दशकमा नेपाल भलिबल संघको उदासिनताका कारण यो खेल छायाँमा परे पनि जनस्तरमा अझै भलिबल उत्तिकै लोकप्रिय छ, सरकारको प्राथमिकतामा पनि अगाडि।

सबै ७५ जिल्लामा संगठन हुने भलिबल देशकै एक्लो खेल हो। तर, नेतृत्व जवाफदेही नहुँदा यही खेलले अहिलेसम्म आमन्त्रण अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको नतिजा बेवास्था गर्ने हो भने दुईपटकमात्र आधिकारिक पदक जितेको इतिहास छ। दक्षिण एसियाली महासंघीय खेलकुद (साफ) को आठौं संस्करण सन् १९९९ मा काठमाडौंमा हुँदा महिला टोलीले कांस्य पदक जितेको थियो। त्यसअघि साफमा कहिल्यै महिला भलिबलमा प्रतिस्पर्धा हुँदैनथ्यो। पाकिस्तानले २००४ मा नवौं संस्करण गर्दा पनि महिला भलिबल हटायो। त्यसपछिश्रीलंकाले दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को नाममा १० औं संस्करण २००६ मा गर्दा फेरि महिला टोलीले कांस्य जित्यो। सागको इतिहासमा यसअघि महिला भलिबल यही दुई संस्करणमा मात्र समावेश थिए।

बंगलादेशले पाँच वर्षअघि ११ औं संस्करण आयोजना गर्दा महिला भलिबल हटायो। नेपालको पुरुष टोलीले यो खेलमा अन्य संस्करण झै पदकरहित भएर फर्किनुपर्यों। अर्को महिना भारतले गर्न लागेको १२ औं संस्करणमा महिला भलिबल पनि समावेश छ। आयोजकले महिला विधामा प्रतिस्पर्धा गराउने भएपछि स्वाभाविक रूपमा नेपाली भलिबलकर्मी उत्साही बनेका छन्। एक खुट्किलो चढ्दै रजत पदक जित्ने यसपालिको लक्ष्य छ। यही लक्ष्यका लागि २५ वर्षपछि पहिलोपल्ट विदेशी प्रशिक्षकको नेतृत्वमा नेपाली भलिबलले सागका लागि तयारी गरिरहेको छ।

चिनिया प्रशिक्षक रोङले भारतमा १९८७ मा भएको तेस्रो साफदेखि श्रीलंकामा १९९१ मा भएको पाँचौं साफसम्म नेपाली भलिबलको नेतृत्व गरेका थिए। उनकै प्रशिक्षणमा नेपालले पाकिस्तानमा १९८९ मा भएको चौथो साफमा पनि सहभागिता जनाएको हो। त्यसयता नेपालकै प्रशिक्षकको नेतृत्व हुने गरेको भलिबलमा अहिले इरानका हमिद मोभाहिदीलाई जिम्मेवारी दिइएको छ।

माघ २३ मा सुरु हुने सागका लागि आइतबारबाट हमिदले औपचारिक रूपमा प्रशिक्षण थालनी गरेका छन्। छोटो र फितलो तयारीको भरमा नेपालले ठूलो आश गरेको छ।

'दक्षिण एसियाली आमन्त्रण भलिबल च्याम्पियनसिपमा गतवर्ष हाम्रो महिला टोलीले श्रीलंकालाई हराउँदै रजत पदक जितेको थियो। हामीले त्योबेला भारतसँग फाइनलमा पनि राम्रो खेलेका थियौं,' भलिबल संघ उपाध्यक्ष मनोरञ्जन रमण शर्माले भने, 'त्यसैले हामी यो सागमा पनि आशावादी छौं।'

शर्माले यस्तो आशा व्यक्त गरे पनि नेपालको तयारी भने त्यसअनुरुप नभएको भलिबलकर्मीहरू बताउँछन्। 'श्रीलंकाले हामीसँग हारेपछि विशेष तयारी गरिरहेको छ। तर, हामी भने त्यो रजत पदकमै रमाएर बस्यौं। तयारी पटक्कै राम्रो हुन सकेन।

एक महिनापछि हुनेसागका लागि भर्खर संगठित तयारी थालेका छौं,' राष्ट्रिय टोलीका पूर्वकप्तान भरत शाह भन्छन्, 'हाम्रा खेलाडीमा क्षमता छ भन्ने प्रमाणित भइसकेको छ।'

हमिदले पुरुष टोलीमा मुख्य प्रशिक्षकमा नेतृत्व सम्हाल्दा जगदीश भट्टलाई सहायक प्रशिक्षकको जिम्मेवारी दिइएको छ। महिला टोलीमा भने राष्ट्रिय खेलकुद परिषदका मुख्य भलिबल प्रशिक्षक सुदेशकुमार रिमाल छन् भने उनलाई कौशिला खत्रीले सहायक भएर सघाउने छिन्।

फितलो तयारीका कारण हमिदका लागि महिला टोलीले कांस्य पदक जितेको पुरानो इतिहास नै चुनौती बन्न सक्छ। किनकि उनको भागमा पुरुष टोलीको जिम्मा छ। हमिद एसियाली स्तरमै सफल प्रशिक्षकका रूपमा परिचित छन्। उनले इरानी पुरुष टोलीलाई दुईपल्ट एसिया च्याम्पियन बनाइसकेका छन।

पहिलो दिनको प्रशिक्षणमै हमिदले नेपाली खेलाडीको खेल्ने शैलीबाट आफू प्रभावित भएको बताएका थिए। तर,समय कम भएका कारण ठूलो लक्ष्य राख्न नसकिने उनको तर्क छ। उनले भने, 'समय कम छ। जति छ, त्यसमा योजना बनाएर काम गर्छु।'

उनले थपे, 'मैले भारत, पाकिस्तान, श्रीलंकाको खेल हेरेको छु। उनीहरूभन्दा हामी धेरै कमजोर छौं जस्तो लाग्दैन। तर, मैले ६ महिना टोली हेर्ने मौका पाएको भए स्वर्ण जिताउने सम्भावना रहन्थ्यो।'

सागअघि केही मैत्रीपूर्ण खेलको व्यवस्था मिलाउन सके टोलीले थप राम्रो नतिजा दिने हमिदले बताए। अभ्यासका लागि पर्याप्त सुविधा नहुँदा तयारी प्रभावित भएको उनको भनाइ थियो। 'दुई टोलीलाई अभ्यास गराउन हामीसँग कभर्डहल छैन। बाहिर अभ्यास गराउन जाडोले सम्भव छैन। बिहान अभ्यास गर्न पर्याप्त लाइट छैन,' हमिदले गुनासो गरे, 'बन्द प्रशिक्षण सिविरको खेलाडी राखिएको होटलका कोठा ठिक छैनन्। अत्यन्तै साघुँरा छन्। खेलाडीका लागि दिइने खाना झन दयनीय छ। सफलताका लागि मैदानमा डट्ने खेलाडी हुन्। त्यसैले उनीहरूको सुविधालाई केन्द्रमा राखेर व्यवस्थापन गर्नुपर्छ। यस्तो दयनीय अवस्थामा खेलाडीलाई कडा मिहिनेत गराउनु प्रत्युत्पादक हुन्छ।'

सागमा पुरुष भलिबल टोलीले अहिलेसम्म पदक जित्न सकेको छैन। महिलाले भने अहिलेसम्म कुनै पनि प्रतियोगितामा पदकविहीन हुनुपरेको छैन।

एक वर्षअघि काठमाडौंमा प्रथम दक्षिण एसियाली आमन्त्रणमहिला भलिबल च्याम्पियनसिपमा नेपाललेश्रीलंकालाई हराउँदै रजत जितेको थियो। जुन पदक नेपालले जितेको ठूलो पदक हो।सागमा त्यही रजत पदकलाई दोहोर्यांउने लक्ष्य लिएको भलिबलको तयारीमा राजनीतिक हस्तक्षेप भएको संघकै पदाधिकारीहरू बताउँछन्।

भलिबल संघकी कोषाध्यक्ष निरोज मास्के भन्छिन्, 'विदेशी प्रशिक्षक ल्याएरमात्र हँुदैन। उसलाई सहयोग गर्ने क्षमतावान सहयोगी प्रशिक्षक चाहिन्छ। तर, राष्ट्रिय खेलकुद परिषदले क्षमताभन्दा आफ्ना नजिकलाई प्रशिक्षक बनाउन खोज्दा तयारी लामो समयसम्म प्रभावित भयो। अहिले सहायक प्रशिक्षकको विषय टुंगो लागेपछि बल्ल साँचो अर्थमा तयारी सुरु भएको छ।'

दसौं सागमा कांस्य जित्दा तथा गतवर्ष काठमाडौंमा महिला टोलीले रजत पदक हात पार्दा रिमाल प्रशिक्षक थिए। पुरुष टोलीको स्तर बढ्न नसक्नु नेपाली भलिबलको मुख्य चुनौती भएकोरिमाल बताउँछन्। उनका अनुसार सन् १९८० को दशकमा नेपाली पुरुष टोलीले श्रीलंकालाई सहजै हराउँथ्यो। तर, अहिले नेपालश्रीलंकासँग हरेक सागमा पराजित हुँदै आएको छ। 'हाम्रो अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता कम छ। हामीभन्दा कमजोर टोलीको स्तर धेरै माथि पुगिसक्यो। तर, हामी त्यही छौं,' उनले थपे, 'दक्षिण एसियामा प्रायः सबै टोलीको स्तर उही हो। कसले कति तयारी गरेको छ, अनुभव कस्तो छ भन्नेले नतिजामा प्रभाव पार्छ।'

पदक जित्ने बढी सम्भावना भएको महिला टोलीको तयारी पनि सन्तोषजनक हुन नसकेको उनी बताउँछन्। 'एक वर्षअघि हामीसँग हारेपछि श्रीलंकाले सागलाई केन्द्रित गरेर तयारी सुरु गरेका थियौं। तर, हामीले एउटा अन्तर्राष्ट्रिय खेल पनि खेल्न सकेनौं,' रिमालले भने, 'त्यही लयलाई निरन्तरता दिन सकेको भए सागमा रजत जित्ने सभ्भावना बलियो हुने थियो।'

सागका लागि छनोट भएको महिला टोलीमा सेटर कृपा अधिकारी र स्पाइकर मनीषा चौधरीबाहेक सबै अनुभवी खेलाडी हुन्। टोलीमा एक वर्षअघि डेब्यु गरेकी स्पाइकर प्रतिभा माली, सरस्वती चौधरी, नेबिका चौधरी, रेश्मा भण्डारी जस्ता स्पाइकर राम्रो लयमा छन्।

इरानी प्रशिक्षकको नेतृत्वमा नेपालले थप राम्रो गर्ने रिमालको विश्वास छ। उनले भने, 'इरान एसिया च्याम्पियन भइसकेको टोली हो। प्रशिक्षक हमिद एसियाकै राम्रा प्रशिक्षक हुन्। उनको नेतृत्वमा पक्कै पनि टोलीको स्तर बढ्नेछ।'

हामिद इन्टरनेसनल भलिबल महासंघका'इन्स्ट्रक्टर' पनि हुन्। उनले यसअघि नेदरल्यान्ड्स र लेवनानको टोलीलाई प्रशिक्षण गराइसकेका छन्।

इरानी भलिबलको सहयोगमा उनी नेपाल आएका हुन्। हमिदको योजना पनि नेपाल बसाइऐतिहासिक बनाउने छ। उनी भन्छन्, 'भलिबल समन्वयको खेल हो। सबैको मिहिनेत चाहिन्छ। नेपाली भलिबलबारे केही थाहा छैन। पहिलो दिनको खेल हेर्दा खेलाडी फूर्तिला छन्। जति समय छ, त्यसबाट पदक जित्ने कोसिस गर्नेछौं।'

प्रतिक्रिया

सुरुङ सकिनेबित्तिकै मेलम्ची पानी

सुरुङ सकिनेबित्तिकै मेलम्ची पानी

काठमाडौं- दुई दशकदेखि मेलम्ची पानी पर्खिरहेका उपत्यकाबासीले सुरुङ खन्ने काम सकिँदाबित्तिकै पानी उपभोग गर्न पाउने भएका छन्। मुख्य कामको रुपमा रहेको सुरुङसहित अन्य कामको प्रगतिमा सुधार भएपछि उपत्यकाबासीको मेलम्ची प्रतीक्षा...

कुखुराबाट ३३ अर्ब ७२ करोड रूपैयाँ आम्दानी !

कुखुराबाट ३३ अर्ब ७२ करोड रूपैयाँ आम्दानी !

चितवन– नेपालमा व्यावसायिक कुखुरा पालन फार्महरुले मासु, अन्डा र चल्ला बिक्रीबाट एक वर्षमा रु. ३३ अर्ब ७२ करोड ४० लाख २३ हजार आम्दानी गर्ने गरेका छन्।

रोजगारपीडितलाई क्षतिपूर्ति पाउन सकस

रोजगारपीडितलाई क्षतिपूर्ति पाउन सकस

काठमाडौं- मोरङ, उर्लाबारी–८ सुनझोडाका झमकबहादुर थापा अचेल बेचैन छन्। निड इम्प्लोइमेन्ट सर्भिस प्रालिले मलेसियाको सेङ इप फर्निचर उद्योगका लागि पठाएका थापा साढे एक महिनामै घर फर्र्किएपछि निराश हुन पुगेका हुन्।

सेयर परिसूचक उक्लेको उक्ल्यै

सेयर परिसूचक उक्लेको उक्ल्यै

काठमाडौं–सेयर बजारको तथ्यांकीय मापक नेप्सेले लगातार तेस्रो दिन नयाँ कीर्तिमान बनाएको छ । मंगलबार परिसूचक र कारोबार रकम दुवैमा कीर्तिमान बनेको हो । एक साता अघिदेखि लगातार दोहोरो अंकले बढ्दै...

चन्द्रागिरिमा केबलकार सरर‍‍‍‍‍...(भिडियो)

चन्द्रागिरिमा केबलकार सरर‍‍‍‍‍...(भिडियो)

काठमाडौं– धुलोको साम्राज्यमा पसेजस्तो लाग्ने कुइरीमण्डल सडक। एकसाथ गुड्छन्– लरी, ट्रिपर, बस, मोटरसाइकल र कारहरु। त्रिपुरेश्वरदेखि थानकोटसम्म पुग्दा लाग्छ नेपालमा फोक्सो बिगार्ने धुँवा एवं हिलो, भत्किएका सडकबाहेक अरु केही छैन।

नयाँ गभर्नरको हस्ताक्षरित नोट आयो, दृष्टिविहीनले छामेर पत्ता लगाउन सक्ने

नयाँ गभर्नरको हस्ताक्षरित नोट आयो, दृष्टिविहीनले छामेर पत्ता लगाउन सक्ने

काठमाडौं- नेपाल राष्ट्र बैंकका नयाँ गभर्नर चिरञ्जीवी नेपालले हस्ताक्षर गरेको नोट पहिलोपटक बजारमा आएको छ। नयाँ गभर्नरको हस्ताक्षरसहित पहिलोपटक बजारमा आएको नोट सय दरको हो। उक्त नोटमा दुइटा गैंडाको चित्र...

अलैचीको अस्थीर मूल्यले किसान चिन्तित

अलैचीको अस्थीर मूल्यले किसान चिन्तित

पाँचथर-सिदिन–७ का एकुका टेकवहादुर केरुङले गत मंसिरमा अलैचीको मूल्य प्रतिमन (४० केजी) ९० हजार रुपैयाँ पुगेपनि थप बढ्ने आस गरे। अघिल्लो सिजनमा प्रतिमन एक लाख १६ हजार रुपैयाँसम्ममा बिक्रि भएको...

एकै दिन २ अर्बको सेयर किनबेच

एकै दिन २ अर्बको सेयर किनबेच

काठमाडौं- पछिल्लो समय क्रमशः बढ्दै आएको सेयर कारोबार आइतबार दुई अर्ब रुपैयाँ नजिक पुगेको छ। यस दिन नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा एक अर्ब ९६ करोड ४७ लाख रुपैयाँको सेयर...