8 Shrawn, 2073 |
Menu

अर्थ

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

'भूकम्प तराई पो झर्‍यो त !'

(0 votes)
'भूकम्प तराई पो झर्‍यो त !'
काठमाडौं- 'लौ, भूकम्प त तराई पो झर्योक!' सिराहाको समथर भू–भागमा बुधबार बिहान ४.२ म्याग्निच्युड स्केलको भूकम्प गएपछि राजधानीवासीले टिप्पणी गरिहाले। वैशाख १२ को अनुकम्पनले हैरान सर्वसाधारणमा सिरहा भूकम्पले अनौठो जिज्ञासा पैदा गरिदियो। बुधबार दिनभर यो विषय सामाजिक सञ्जाल र चिया–चर्चाको विषय बन्यो।
nepali-patro-june
भूकम्पविद भने यस्तो मान्न तयार छैनन्। चुरे र तराई क्षेत्रको भूकम्पको अध्ययन गरिसकेका भूकम्पविद डा. सोमनाथ सापकोटा भन्छन्, 'वैशाख १२ पछिका शक्तिशालीदेखि स–साना भूकम्पस"ग यसको कुनै सम्बन्ध छैन। सिरहा भूकम्पको स्रोत बेग्लै हो।'

उनका अनुसार वैशाखयताका भूकम्पस"ग यसको सम्बन्ध नभए पनि विसं १९९० र २०४५ का भूकम्पस"ग यसको सम्बन्ध छ। 'त्यतिबेलाका यी शक्तिशाली भूकम्पको शक्तिको स्रोत र सिरहाको भूकम्पको शक्तिको स्रोत एउटै हो। यस क्षेत्रमा एक/दुई वर्षको अन्तरालमा यस्ता भूकम्प गइरहेका छन्।'

डा. सापकोटाले दुई वर्षअघि तिब्बतियन प्लेटो र भारतीय प्लेटोको मिलनबिन्दु मानिने चुरे क्षेत्रका नदीकिनारको अध्ययन गरेका थिए। उनले सिंगापुरका प्राध्यापकस"ग मिलेर जमिनबाट पा"च/सय मिटर गहिराइमा रहेको प्लेटो र चट्टानको अवस्थाको अध्ययन गरेका थिए।

भूकम्पमापन केन्द्रका अर्का भूकम्पविद लोकविजय अधिकारीका अनुसार विसं १९९० मा संखुवासभामा ८.३ म्याग्निच्युड स्केल र २०४५ मा उदयपुरमा ६.७ म्याग्निच्युड स्केलको भूकम्प गएको थियो।

'त्यतिबेलाको भूकम्पले बनाएको फल्ट जोनमै अहिले भूकम्प गएको हो, त्यसैले पनि यसको सम्बन्ध अघिल्ला यी दुई भूकम्पस"ग छ,' उनले भने।

डा. सापकोटाका अनुसार उच्च पहाडी, हिमाली क्षेत्रमा जाने भूकम्प र तराई/चुरे क्षेत्रमा जाने भूकम्पको प्रकृतिबीच त्यत्तिकै भिन्नता छ। 'उच्च क्षेत्रमा जाने भूकम्पको गहिराइ १५ देखि २० किलोमिटर हुन्छ। समथर क्षेत्र वा चुरे/तराई क्षेत्रमा जाने भूकम्पको गहिराइ ५५/६० किलोमिटर हुन्छ,' उनले भने, 'भौगर्भिक बनावटअनुसार गहिराइ फरकफरक पर्छ।'

केन्द्रका अर्का भूकम्पविद मुकुन्द भट्टराईका अनुसार सिरहा पनि विगतमा गएका ठूला भूकम्पले असर पारेको स्थानमा पर्छ। 'त्यतिबेलाको भूकम्पले त्यस क्षेत्रको जमिनमा धा"जा पारेको थियो। त्यस क्षेत्रमा थुप्रै दरार पारेको थियो। त्यसैले पनि यसको सम्बन्ध विगतका ठूला भूकम्पस"ग छ,' उनले भने।

वैशाख १२ को गोरखा, बारपाक केन्द्र रहेको शक्तिशाली भूकम्पको दरार सिरहासम्म नपुगेको उनले जानकारी दिए। 'यो भूकम्पले गोरखादेखि दोलखा, रामेछाप र सिन्धुलीसम्म असर गरेको थियो। दरार पनि यी क्षेत्रमा मात्र सीमित छन्। यी स्थानबाट सिरहा धेरै टाढा पर्छ। त्यसैले पनि यो भूकम्पको सम्बन्ध वैशाख १२ र त्यसपछिका अनुकम्पनस"ग छैन,' उनले भने, 'त्यसैले गर्दा स्रोत पनि बेग्लाबेग्लै हुन्।'

पूर्व–पश्चिम राजमार्गको सिरहा खण्डबाट १८ किलोमिटर दक्षिण/पूर्वमा रहेको गौरीपुरनजिकै बुधबार बिहान ६ः१७ बजे ४.२ म्याग्निच्युड स्केलको भूकम्प गएको थियो।

स्थानीयले आवाजसहितको झट्का महसुस गरेको जानकारी लहानस्थित नागरिक संवाददाता मिथिलेश यादवले दिए।

बिहान भूकम्पको झट्कापछि गाउँलेहरु जमिनै हल्लाउने गरी कति ठूलो र कस्तो गाडी आयो भनेर घरबाहिर निस्केको जानकारी मलाई आएको थियो,' नागरिककर्मी यादवले भने, 'स्थानीयले आवाज सुनेको जानकारी दिएका थिए।'

अधिकारीका अनुसार वैशाख १२ यता दाङ–देउखुरीको नेपाल–भारत सीमानजिक कोइलाबास पारी भारतको भूभागमा अर्को नया" भूकम्प गएको थियो। यससहित वैशाख १२ यता तराईमा दोस्रोपटक नया" भूकम्प गएको हो।

पहाडी क्षेत्रमा भने यसअघि बाजुरा, पा"चथर र म्याग्दीमा नया" भूकम्प गएका थिए। वैशाख १२ यता शुक्रबार नुवाकोट केन्द्रबिन्दु भएर ४.६ म्याग्निच्युड स्केलको गोरखाको अनुकम्पन गएको थियो।

वैशाख १२ को भूकम्पपछि ४ म्याग्निच्युड स्केलमाथिका ४ सय २७ अनुकम्पन गएका छन्।

वैशाख १२ को शक्तिशाली भूकम्प र अनुकम्पनमा करिब ९ हजारले ज्यान गुमाएका थिए। ६ लाखभन्दा बढी घर पूर्ण रुपमा क्षति भएको थियो।

प्रतिक्रिया

सुरुङ सकिनेबित्तिकै मेलम्ची पानी

सुरुङ सकिनेबित्तिकै मेलम्ची पानी

काठमाडौं- दुई दशकदेखि मेलम्ची पानी पर्खिरहेका उपत्यकाबासीले सुरुङ खन्ने काम सकिँदाबित्तिकै पानी उपभोग गर्न पाउने भएका छन्। मुख्य कामको रुपमा रहेको सुरुङसहित अन्य कामको प्रगतिमा सुधार भएपछि उपत्यकाबासीको मेलम्ची प्रतीक्षा...

कुखुराबाट ३३ अर्ब ७२ करोड रूपैयाँ आम्दानी !

कुखुराबाट ३३ अर्ब ७२ करोड रूपैयाँ आम्दानी !

चितवन– नेपालमा व्यावसायिक कुखुरा पालन फार्महरुले मासु, अन्डा र चल्ला बिक्रीबाट एक वर्षमा रु. ३३ अर्ब ७२ करोड ४० लाख २३ हजार आम्दानी गर्ने गरेका छन्।

रोजगारपीडितलाई क्षतिपूर्ति पाउन सकस

रोजगारपीडितलाई क्षतिपूर्ति पाउन सकस

काठमाडौं- मोरङ, उर्लाबारी–८ सुनझोडाका झमकबहादुर थापा अचेल बेचैन छन्। निड इम्प्लोइमेन्ट सर्भिस प्रालिले मलेसियाको सेङ इप फर्निचर उद्योगका लागि पठाएका थापा साढे एक महिनामै घर फर्र्किएपछि निराश हुन पुगेका हुन्।

सेयर परिसूचक उक्लेको उक्ल्यै

सेयर परिसूचक उक्लेको उक्ल्यै

काठमाडौं–सेयर बजारको तथ्यांकीय मापक नेप्सेले लगातार तेस्रो दिन नयाँ कीर्तिमान बनाएको छ । मंगलबार परिसूचक र कारोबार रकम दुवैमा कीर्तिमान बनेको हो । एक साता अघिदेखि लगातार दोहोरो अंकले बढ्दै...

चन्द्रागिरिमा केबलकार सरर‍‍‍‍‍...(भिडियो)

चन्द्रागिरिमा केबलकार सरर‍‍‍‍‍...(भिडियो)

काठमाडौं– धुलोको साम्राज्यमा पसेजस्तो लाग्ने कुइरीमण्डल सडक। एकसाथ गुड्छन्– लरी, ट्रिपर, बस, मोटरसाइकल र कारहरु। त्रिपुरेश्वरदेखि थानकोटसम्म पुग्दा लाग्छ नेपालमा फोक्सो बिगार्ने धुँवा एवं हिलो, भत्किएका सडकबाहेक अरु केही छैन।

नयाँ गभर्नरको हस्ताक्षरित नोट आयो, दृष्टिविहीनले छामेर पत्ता लगाउन सक्ने

नयाँ गभर्नरको हस्ताक्षरित नोट आयो, दृष्टिविहीनले छामेर पत्ता लगाउन सक्ने

काठमाडौं- नेपाल राष्ट्र बैंकका नयाँ गभर्नर चिरञ्जीवी नेपालले हस्ताक्षर गरेको नोट पहिलोपटक बजारमा आएको छ। नयाँ गभर्नरको हस्ताक्षरसहित पहिलोपटक बजारमा आएको नोट सय दरको हो। उक्त नोटमा दुइटा गैंडाको चित्र...

अलैचीको अस्थीर मूल्यले किसान चिन्तित

अलैचीको अस्थीर मूल्यले किसान चिन्तित

पाँचथर-सिदिन–७ का एकुका टेकवहादुर केरुङले गत मंसिरमा अलैचीको मूल्य प्रतिमन (४० केजी) ९० हजार रुपैयाँ पुगेपनि थप बढ्ने आस गरे। अघिल्लो सिजनमा प्रतिमन एक लाख १६ हजार रुपैयाँसम्ममा बिक्रि भएको...

एकै दिन २ अर्बको सेयर किनबेच

एकै दिन २ अर्बको सेयर किनबेच

काठमाडौं- पछिल्लो समय क्रमशः बढ्दै आएको सेयर कारोबार आइतबार दुई अर्ब रुपैयाँ नजिक पुगेको छ। यस दिन नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा एक अर्ब ९६ करोड ४७ लाख रुपैयाँको सेयर...