×

Warning

Error loading library: joomla, Library not found

Error loading library: joomla, Library not found

Error loading library: joomla, Library not found

Error loading component: com_content, Component not found

Error loading component: com_content, Component not found

Tuesday 9 Ashwin, 2075 |
Menu

शुक्रबार

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

शुक्रबार सम्पादकीय : डरलाग्दो अतीतमोह

  • शुक्रबार २८ कार्तिक, २०७१
  • शुक्रबार
  • Be the first to comment!
(0 votes)
जनता आफूले विभिन्न कालखण्डमा गरेका संघर्ष तथा आन्दोलनका उपलब्धि संस्थागत भएको हेर्न चाहिरहेका छन्। तर, राजनीतिक नेतृत्व जनताको शक्तिबाट प्राप्त उपलब्धिलाई रक्षा गरेर अघि बढ्नुको सट्टा नोस्टाल्जिक मुड'मा देखिन्छ। वर्तमानमा गल्ती नहोस् भनेर विगतका सकारात्मक पक्षलाई स्मरण गर्दै इमोसनल' हुन सकिए पनि परिवर्तनको विरुद्ध हुनेगरी उभिने दुस्साहस कसैबाट पनि हुनु हुन्न।
nepali-patro-june

समाचार सार

  • एमाओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड फेरि बंकरमा सुत्न जाने, कांग्रेस सभापति सुशील कोइराला राजालाई दाम चढाउन तयार हुने र माओवादी सचिव विप्लव अर्को सशस्त्र विद्रोहका लागि भूमिगत भेला गर्दै हिँड्ने हो भने जनताले शान्ति र सुविस्ता पाउन वर्षौंसम्म कुर्नुपर्ने अवस्था आउँछ।
सरकारको नेतृत्व गरिरहेको सबैभन्दा ठूलो दल नेपाली कांग्रेसका केही नेता दोस्रो जनआन्दोलनको मुख्य तीन उपलब्धि गणतन्त्र, संघीयता र धर्मनिरपेक्षतामध्ये पछिल्लो उपलब्धिविरुद्ध खडा भएका छन्। संविधान निर्माणमा समन्वयकारी भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने महत्त्वपूर्ण राजनीतिक दलका नेताहरू नै प्राप्त उपलब्धिविरुद्ध जाइलाग्नु राम्रो संकेत होइन। सर्वोच्च अदालतबाट भ्रष्टाचारी प्रमाणित भएर जेल सजाय भुक्तान गरेका कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य खुमबहादुर खड्काले अगुवाइ गरेको धर्मनिरपेक्षताविरुद्धको अभियानमा अर्का भ्रष्टाचारी प्रमाणित भएका चिरञ्जीवी वाग्ले, पूर्वसभामुख तारानाथ रानाभाट, पूर्व केन्द्रीय सदस्य लक्ष्मणप्रसाद घिमिर पनि संलग्न छन्। राजनीतिक करिअरको अन्तिम बिन्दुमा पुगेका यी नेताहरू धर्मको आडमा आफूलाई पुनः राजनीतिमा कुनै न कुनै रूपमा टिकाउन सकिन्छ भन्ने उद्देश्यका साथ यो अभियानमा लागेको प्रस्ट छ। उनीहरू धर्मनिरपेक्षतासँगै राजतन्त्र पुनःस्थापना गर्नेसम्मका एजेन्डा लिएर मैदानमा उत्रिएका छन्। परिवर्तनका विरुद्ध आफ्नै पार्टीका नेताहरूद्वारा औपचारिक अभियान नै सुरु भइसक्दा पनि कांग्रेसले जुन मौनता साधिरहेको छ, यसबाट उसप्रति शंका उब्जिएको छ।
कांग्रेस दोस्रो जनआन्दोलनबाट प्राप्त उपलब्धिको रक्षाका लागि खडा हुन्छ कि केन्द्रीय सदस्य खड्काले सुरु गरेको अभियानजस्तै प्राप्त उपलब्धिलाई मास्नतिर लाग्छ भन्ने जानकारी सर्वसाधारण जनताले थाहा पाउन कांग्रेसले छिटोभन्दा छिटो मुख खोल्नुपर्छ। कांग्रेसका युवा पंक्तिका केही आश गरिएका अनुहार पनि खड्काको दौराको फेर समाउँदै हिँड्न थालेबाट कांग्रेसले परिवर्तनको बोझ उठाउन सक्दैन कि भन्ने अनुमान जनताले गर्न थालेका छन्। कांग्रेसका पुष्पा भुसाल, शंकर भण्डारी, लोकेश ढकालजस्ता नेता धर्मनिरपेक्षताविरुद्ध उभिनु दुःखद पक्ष हो।
यसैगरी एकीकृत नेकपा माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड पनि सशस्त्र विद्रोहको उद्गमभूमि रोल्पा पुगेर निकै भावुक बनेको समाचारहरू आइरहेका छन्। भूमिगत राजनीतिमा रहँदा बसेका घर तथा बस्तीमा पुग्दा अध्यक्ष प्रचण्डलाई काठमाडौँको कोलाहलभन्दा निकै शान्त र आनन्द महसुस भए पनि उनी फेरि अब पुरानै तरिकाले ती बस्तीमा फर्कन सक्ने अवस्थामा छैनन्। मलाई फेरि बंकरमा सुत्न मन लाग्यो' भनेर प्रचण्ड नोस्टाल्जिक' हुन खोजे पनि वर्तमान अवस्थामा उनी अतीतप्रेमी भएर आराम गर्न सक्ने परिस्थितिमा छैनन्। कांग्रेसले गणतन्त्र, संघीयता र धर्मनिरपेक्षता छोड्न खोज्नु र प्रचण्ड फेरि युद्धकालमा खनिएका बंकरको निरीक्षण गर्दै हिँड्नु दुवै अतिवादी चिन्तन हुन्। संविधान निर्माणको काम फत्ते गर्नुपर्ने महŒवपूर्ण घडीमा जिम्मेवार दलबाट यस खालको व्यवहार प्रर्दशन हुनु जनताको अभिमतप्रतिको घोर अपमान हो। प्रचण्डको रोल्पा यात्रालाई लिएर राजधानीमा टाउको दुखाउनेहरूको ध्यान कांग्रेस भित्र सुरु भएको परिवर्तनविरोधी अभियानमा पनि जान जरुरी छ। कांग्रेसका धेरै नेता खड्काको नैतिक समर्थक रहेको बताइन थालेको छ। पर्ख र हेर' को सिद्धान्तमा रहेका थुप्रै कांग्रेस नेता तथा कार्यकर्ता धर्मनिरपेक्षता हुँदै परिवर्तनका अन्य बुँदामा पनि प्रवेश गर्ने खतरालाई नेतृत्वले बेलैमा रोक्न सक्नुपर्छ। अन्यथा, संविधान निर्माणको समग्र परिवश नै परिवर्तनविरोधी धुवाँको मुस्लोमा रङमङिने निश्चित छ।
एकीकृत नेकपा माओवादीबाट टुक्रिएर गठन भएको नेकपामाओवादी पनि नोस्टाल्जिक' हुन खोजेकै भरमा टुक्रिने अवस्थामा पुगेको छ। अध्यक्ष मोहन वैद्य किरण र सचिव नेत्रविक्रम चन्द विप्लवका बीचमा देखिएको वैचारिक अन्तरविरोधले यो पार्टी टुक्रिने पक्कापक्कीजस्तै भएको छ। दोस्रो संविधानसभालाई सक्रिय बहिष्कार गरेको नेकपामाओवादीका अध्यक्ष किरण १० वर्षे सशस्त्र विद्रोहको जगमा जनविद्रोहमार्फत राज्यसत्ता कब्जा गर्ने बताइरहेका छन् भने सचिव विप्लव सशस्त्र विद्रोहको धीत नमरेको भन्दै पुनः बन्दुक उठाएर क्रान्ति गर्नुपर्ने अडानमा देखिन्छन्। किरण र वैद्य दुवैले जुन विगतको सहारामा वर्तमानमा राजनीति गर्न खोजेका छन्, त्यो उनीहरूले सोचेजस्तो सहज छैन। सबै राजनीतिक दल आआफ्ना विगततिर लालायित हुनु भनेको उनीहरू वर्तमानसँग विरक्तिएको अर्थमा बुझ्नुपर्छ। दलहरूले जे गर्नुपर्ने हो, त्यो वर्तमानमा गर्नुपर्छ। उनीहरू विगतमा भएका सहमति र सम्झौताको अक्षरशः पालना गरेर अघि बढ्न प्रतिबद्ध हुनुपर्छ। अध्यक्ष प्रचण्ड फेरि बंकरमा सुत्न जाने, कांग्रेस सभापति सुशील कोइराला राजालाई दाम चढाउन तयार हुने र माओवादी सचिव विप्लव अर्को सशस्त्र विद्रोहका लागि भूमिगत भेला गर्दै हिँड्ने हो भने जनताले फेरि पनि शान्ति र सुविस्ता पाउनका लागि वर्षौंसम्म कुर्नुपर्ने अवस्था आउँछ। तत्कालीन विद्रोही माओवादीको १० वर्षे सशस्त्र विद्रोह र १९ दिने जनआन्दोलनबाट प्राप्त उपलब्धिको रक्षाबिना अगाडि बढ्ने कुनै पनि राजनीतिक कोर्स'ले जनताको हित गर्दैन। त्यसैले दलका नेताहरू नोस्टाल्जिक' भएर बसिरहने कि जनताले सुम्पेका काम फत्ते गर्नतिर लाग्ने? यसको निर्णय छिटोभन्दा छिटो गर्नुपर्ने भएको छ।

Leave a comment

नयनाको सन्न्यास

नयनाको सन्न्यास

नेपाली पौडी र बास्केटलमा चर्चित नाम हो नयना शाक्य। पौडीकी कीर्तिमानी नयनाले बास्केटबलमा आफ्नो सशक्त उपस्थिति जनाउँदै राष्ट्रिय महिला टोलीको कप्तानको जिम्मेवारी सम्हालेकी थिइन्। तिनै चर्चित नयनाले शुक्रवार बास्केटबल करिअर...

विमल अर्थात् आशाको फिलिङ्गो

विमल अर्थात् आशाको फिलिङ्गो

राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीले ट्वान्टी–२० विश्वकप खेलेर दिएको उत्साह ताजै रहँदा युवा फुटबलर विमल घर्तीमगरले नेदरल्यान्ड्समा बेल्जियन टोली एन्डरलेकका लागि सनसनीपूर्ण प्रदर्शन गरेर नेपाली खेलकुदको आशा जगाएका छन्।

छोरी स्याहार्दै रञ्जिता

छोरी स्याहार्दै रञ्जिता

फिल्म 'गोर्खा पल्टन'बाट हिरोइन बनेकी र छोटो समयमै डेढ सयभन्दा बढी भिडियोमा अभिनय गरेकी रञ्जिता गुरुङ अचेल गुमनाम छिन्। विगत केही महिनादेखि कला क्षेत्रबाट पर बसेकी उनी यतिबेला भने छोरी...

कसले रोक्ने, कसले छेक्ने?

सरकारले दुई वर्षअघि नै सार्वजनिक स्थलमा धूम्रपान गर्न प्रतिबन्ध लगाउँदै ऐन जारी गर्‍यो। तर, त्यसको दुई वर्ष बित्दा पनि ऐन लागू गर्ने निकायमा पुगेका र पुनः पुग्नेवाला व्यक्तिहरूले नै त्यसको...

निर्लज्जताको हद

निर्लज्जताको हद

संस्कृतमा एउटा उखान छ– 'एकाम् लज्जाम् परित्यज्य सर्वत्र विजयी भवेत्।' अर्था्त, लाज एउटा त्यागेपछि जे गरे पनि भयो। यहाँ यही लाज पचाउनेका कुरा हुँदै छ। यी लज्जा पचाउने हुन्, संगीतकार...

पुनर्निमार्णको 'मोडालिटी' प्रस्ट हुनुपर्छ

महाभैँचालो गएको एक महिना बितिसक्दा पनि जनजीवन सामान्यतर्फ उन्मुख हुन सकिरहेको छैन। वैशाख १२ गतेको ठूलो भूकम्प र त्यसपछि निरन्तर गइरहेका पराकम्पनले जनजीवनलाई बिथोलिरहेको छ। महाभैँचालोले करिब नौ हजार व्यक्तिको...

खड्गप्रसाद महात्म्य

प्रधानमन्त्री खड्गप्रसादबारे लेख्न अप्ठ्यारो छैन। उनी ज्यादै खुला मानिस हुन्, केही लुकाउँदैनन्। जस्तो गुण्डामोह खुलै प्रकट गर्छन्, तस्करप्रेम सहजै देखाउँछन्। त्यसो त गणतन्त्रप्रतिको उनको अरुचि कहिल्यै लुकेको छैन। धर्मनिरपेक्षतालाई कसरी...

नोबेलः पुरस्कार र प्रकरण

नोबेलः पुरस्कार र प्रकरण

स्विडिस वैज्ञानिक अल्फ्रेड नोबेलले सन् १८९६ मा मृत्यु हँुदा २६ करोड अमेरिकी डलर बराबरको सम्पत्ति छोडेका थिए। मृत्युअघि उनले विज्ञान र संस्कृतिका क्षेत्रमा योगदान पुर्‍याउने मानिसहरूलाई बर्सेनि पुरस्कार दिनू भन्ने...