Sunday 12 Bhadra, 2073 |
Menu

नागरिक शनिबार

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

पात्रसँग सोमरस

(0 votes)
राजन मुकारुङ, 'दमिनी भीर' का उपन्यासकार राजन मुकारुङ, 'दमिनी भीर' का उपन्यासकार
लेखनका लागि सबभन्दा पहिले कुनै विषयले छुनुपर्छ। त्यसपछि विषयमाथि दुईतीन दिन रन्थनिन्छु। लेखनको विषय कसरी समाउने, कस्तो शैली बनाउने, त्यसमै अभ्यास गर्छु। एउटा विषयमा धेरै शैली बन्न सक्छन्। आफंैलाई मन परेको शैलीबाट लेख्न सुरु गर्छु। 

पात्रहरूले बोलेका अन्तरसंवादलाई म राम्ररी सुन्छु। पात्रले वाक्यमा बोलेको लयात्मकतालाई समाउँछु। पात्रले त अनन्त बोल्छ, बोलेको वाक्यमध्ये मन छुने लिन्छु।

  
nepali-patro-june
'लक्षी र धौले कान्छा सधैंजसो बाझिरहन्थे। 'मार्दिन्छु त्यो मूर्दारलाई'– झगडा क्रममा धौले कान्छाले भनेको त्यही शब्दले मलाई छोयो। यसैबाट प्रभावित भएर 'दमिनी भीर' लेखेको हुँ।'
मानिसले समाजमा दिनहुँ भोगिरहेका विषय नै हुन् मेरा लेख्ने विषय। मानौं लोग्नेस्वास्नी झगडा गर्दैछन्। ती दुईले कुनै विषय उठाएर झगडा गरेका हुन्छन्। त्यसमध्ये कुन कुराले समाजलाई फाइदा पुग्छत्यही विषयलाई फराकिलो बनाउन घोत्लिन्छु। समाजलाई फाइदा पुग्ने विषय छान्छु। मैले प्रायः सीमान्तकृतउत्पीडनमा परेका वर्गसमुदायलैंगिक क्षेत्रका क्रियाकलापमाथि ध्यान दिइरहेको हुन्छु। उनीहरूबीचको घटनाक्रमले मलाई चाँडो छुन्छ। 

लेख्नलाई समय तालिका बनाउने बानी छैन। साथीभाइसँग भेटिन्छ। कुनै बेला जाँडपानी खाइन्छ। एक दिन खाएपछि तीन चार दिन असर पुग्छ। ह्याङमा भने म लेख्नै सक्दिन। एकदमै फ्रेस मुडमा लेख्न बस्छु।  

लेख्ने बेला एक सहयोगी पनि चाहिन्छ। चुरोट निभेमा आगो ल्याइदिनुपर्छ। सकियो भने अर्को प्याकेट ल्याउन पसल जाने सहयोगी चाहिन्छ। लेख्ने बेला मेरो छेउ कोही बोल्न पाउँदैनन्। चुरोट नखाई लेख्न सक्दिन। चुरोटलाइटरखैनी र पानी छेउमा हुन्छन्। त्यति भयो भने अर्को मान्छे चाहिँदैन। टेलिभिजनमोबाइल सबै बन्द हुन्छन्। छेउछाउ कोही आउन पाउँदैनन्। लेख्न थालेपछि बिहानको खाना खाँदिन। दिनमा १० घन्टा लगातार लेखेको छु। 

 पहिले कविता हातले उतार्थें। पछि मैले दुई वटा कृति कम्प्युटरमै लेखें। 'हेत्छाकुप्पार 'दमिनी भीरल्यापटपमै लेखेको थिएँ। हातले लेख्दा मन नपरेको गोलो लगाइन्छ। कम्प्युटरमा डिलिट गरिन्छ। हातैले लेखेको फाइदा हुँदो रहेछ। लेख्ने बेला मन नपरेको शब्द पछि मन पर्न सक्छ। त्यसलाई सुधार पनि गर्न सकिन्छ। कम्प्युटरमा डिलिट गरेको कुन शब्द हो पत्तै हुँदैन। एकपटक तीन हजार पाँच सय शब्द लेखेर मन नपरेकाले डिलिट गरेको छु। मलाई चित्त नबुझे तुरुन्त फालिदिने बानी छ। 

 कतिपय घटनाक्रम धेरैले गलत भनिराखेको विषय पनि मेरा लागि सही विषय हुनसक्छ। यो गलतै हो तआफैं प्रश्न गर्छु। मैले उसलाई धेरै सही देखेको हुन्छु। त्यसलाई सही बनाउन पनि लेखिएको हुन्छ। तरत्यो बेला नियोजित ढंगले लेखिन्छ। कहिले आममानिसका लागि लेखिन्छ। 

अमेरिकामा बस्ने र नेपालमा बस्ने दुवै मान्छे हुन्। त्यहाँ बस्नेको मनोविज्ञानभाषासंस्कृतिपहिचान फरक छ। यस्ता कुराबाट म उत्तेजित हुन्छ। साहित्यकारका बीचमा कहिलेकाहीँ म फरक पनि हुन्छु। 

'दमिनी भीरधेरै वाक्य लेखेपछि आएको शब्द हो। यो उपन्यास लेख्न मलाई एउटै वाक्यले छोएको थियो। त्यसको लागि चार महिना रन्थनिएँ। 'दमिनी भीरको शैलीको लागि लक्षी र धौले कान्छा पात्र सधैंजसो बाझिरहन्थे। त्यही झगडाको बेला धौले कान्छाले 'मार्दिन्छु त्यो मूर्दारलाईभन्यो। त्यो शब्दले मलाई छोयो। त्यही वाक्यबाट प्रभावित भएर उपन्यास लेखेको थिएँ।  

लेखेपछि एकैपटक सक्ने बानी छैन। लेख्ने क्रममा नयाँ पात्र थपिन सक्छ। फेरि त्यो पात्र समाजमा छ कि छैन म खोज्न हिँड्छु। समाजमा भएका वास्तविक पात्रलाई लेख्छु। उनीहरूसँग खेल्नेखानेउठबस गर्ने गर्छु। पात्रका मनका कुरा भन्न लगाउन 'दमिनी भीर'मा रक्सी खुवाएको छु। उनीहरूका कथा लेख्न अगाडि नै जानकारी दिन्छु। नाम परिवर्तन गरेर लेख्छु भनेर अनुमति लिन्छु। 

प्रस्तुति :  भाषा शर्मा

Leave a comment

हिंसाले पुर्‍याउँछ सडकमा

दुई हप्ताअघि राष्ट्रिय मानसिक स्वास्थ्य स्वालम्बन संगठन (कोसिस) का अध्यक्ष मातृका देवकोटाको मोबाइलमा रिङ बज्यो। दोलखाका एक सरकारी अधिकारी भन्दै थिए, 'एउटी बहुलाहीले बच्चा जन्माएकी छे। बच्चा बालमन्दिरमा पठाइदिन्छौं, उसको...

सासू 'सिन्ड्रोम'

उमेरले ६० नाघेकी धर्मदेवी रिटायर्ड कर्मचारी हुन्। चार सन्तानमध्ये तीन छोरी अफिस जान्छन्। कोही सरकारी, कोही प्राइभेट। उनको चाहना छ, घरधन्दा हेर्नका लागि बुहारी घरमै भइदिए हुन्थ्यो। उनका नातिनातिना चार...

‘स्मार्ट' बन्दैछ सवारी लाइसेन्स

काठमाडौं-न घामले खुइलिने डर, न पानीले भिजाउने चिन्ता। हराइहाले पनि अरु कसैले दुरुपयोग गर्ला कि भन्ने कत्ति पीर नहुने। सवारीचालकका लागि खुसीको खबर छ– यातायात व्यवस्था विभागले आठ महिनापछि ‘स्मार्ट...

एकताको प्रतिक डेउडा

एकताको प्रतिक डेउडा

लोकसंस्कृति लोकजीवनको महत्वपूर्ण पाटो हो। सामाजिक मूल्यमान्यता, रीति, चालचलन, परम्परा, आस्था र विश्वासको समस्टीगत स्वरुपले लोकसंस्कृतिलाई मूर्त रुप दिएको हुन्छ। सुदूरपश्चिमाञ्चालका सन्दर्भमा पृथक पहिचान प्रदान गर्ने तत्व लोकसंस्कृति हो।

टहरामा भूकम्पपीडितको सकस

टहरामा भूकम्पपीडितको सकस

गोरखा- ताप्ले गाविस ५ का जुम्मदिन मियाँको परिवारलाई काखे छोरो कसरी हुर्काउने भन्ने चिन्ता छ। चार सन्तान हुर्काएका उनलाई भूकम्पले वर्ष दिन पनि नपुगेको छोरो हुर्काउन सकस बनायो। टहरामा दिन...

कुरा सुन्नु बुढाको

उखान भन्छ–कुरा सुन्नु बुढाको आगो ताप्नु मुढाको। समाजमा योगदान पुर्यााएका र अनुभवले खारिएका जेष्ठ नागरिकको जीवन आफैंमा ठूलो विश्वविद्यालय हो। पुस्तक निकाल्न तीनको कलम चल्छ भने राम्रो सम्पादक मात्रै खोजे...

धरावासीको आपत्तिजनक अभिव्यक्ति

धरावासीको आपत्तिजनक अभिव्यक्ति

फागुन २९ गते शनिबारको नागरिक अक्षरमा कृष्ण धरावासीको 'नारी दिवसमा पुरुषका कुरा' शीर्षक लेख छापिएको छ। जीवनभरि नारी संवेदना र उनीहरुका पीडा लेख्ने लेखकका रुपमा आफूलाई चिनाउने धरावासीले यो पटक...

विचारको काव्यिक सौन्दर्य

विचारको काव्यिक सौन्दर्य

अर्थ संयोजन गर्ने शब्दहरूको बीचमा छन्, कवि अमर गिरी। समसामयिक काव्यिक माहोलमा ४२ वटा संक्षिप्त तर घनत्वपूर्ण कविताहरूको संग्रह 'शब्दहरूको बीचमा' ल्याएर उनले आफूलाई विशिष्ट देखाएका छन्। उनी कवितामा शब्दहरूको...