Thursday 12 Falgun, 2073 |
Menu

नागरिक शनिबार

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

केदारनाथको शिर डोलेश्वर

(0 votes)
केदारनाथको शिर डोलेश्वर
डोलेश्वर महादेव भक्तपुरको सिपाडोल गाविसमा पर्छ। काठमाडौंबाट अरनिको राजमार्गमा करिब १५ किमि गएपछि भक्तपुरको जगाती भन्ने ठाउँ आउँछ, त्यहाँबाट करिब ४ किमि दक्षिण पूर्वमा डोलेश्वर मन्दिर छ। बाटो सानो र कच्ची हुँदा साना सवारी साधनलाई बर्सात्मा अलि गाह्रो हुनसक्छ। समग्रमा त्यहाँसम्म पुग्न त्यति गाह्रो छैन। सार्वजनिक सवारी साधनबाट जाँदा भने जगातीको केदारनाथ चोकबाट हिँड्नुपर्छ।
nepali-patro-june
काठमाडौंका देवालय, शिवालयको धेरै प्रचार भइसक्दा पनि प्राचीन र अत्यन्त पवित्र डोलेश्वर पुण्य भूमिबारे धेरैलाई थाहा थिएन। यसो हुनुमा पनि कारण छ, किंवदन्तीअनुसार महाभारतको युद्धपछि पाण्डवहरू स्वर्ग जान लाग्दा केदारनाथको दर्शन गर्न गए, तर भगवानले आफ्ना सन्तान नाश गरेर आएका भनी उनीहरूलाई दर्शन दिन चाहनुभएन। भगवानले त्यसपछि राँगो रूप धारण गरी त्यहाँबाट भाग्न खोज्दा भीमले पुच्छर समाते, शिर भने उछिट्टियो। कलियुगमा गएर त्यो शिरबारे जानकारी हुने विश्वास भएअनुसार अहिले पत्ता लागेको मानिन्छ। त्यो शिर नै डोलेश्वर भएको मान्यता छ। त्यसैले यसलाई भारतको उत्तराखण्डस्थित केदारनाथजीको शिरोभाग पनि भनिन्छ। 
हालै भारतको उत्तराखण्डमा बाढीले धेरै भाग र मठ मन्दिर विनाश गर्दा पनि केदारनाथ मन्दिरलाई केहि भएन। जबसम्म भगवानको शिरको मन्दिरलाई केही हुन्न तबसम्म केदारनाथ मन्दिरलाई केही नहुने विश्वास लिइएको छ। यसै कारण पनि केदारनाथको पूजा नियमित नहुँदासम्म भक्तपुरको यही मन्दिरमा केदारनाथका मुख्य पुजारीको अनुरोधमा केदारनाथको नियमित पूजा भइरहेको छ। 
२००९ को अगस्टमा केदारनाथ पीठका मुख्य पुजारी श्री १००८ जगत गुरु भीमाशंकरले मन्दिरको मुख्य द्वारमा रहेको शिलालेख अनावरण गरी यो मन्दिर नै केदारनाथको शिर भएको पुष्टि गर्नुभएको थियो। त्यही बेला उहाँले मन्दिरमा रुद्राभिषेक पूजा सुरु गर्नुभएको थियो।
गुम्बज शैलीमा बनेको डोलेश्वर मन्दिर आकर्षक छ। यसलाई विमलेश्वर र सिपारे महादेव पनि भनिन्छ। मन्दिरभित्र सादा ठूलो शिवलिंग छ। छेउछाउमा धारा, घन्ट र अन्य कलात्मक वस्तु छन्। शिवरात्रि र बालाचतुर्दशीका अवसरमा यहाँ श्रद्धालुको भीड लाग्छ। साउन महिनाभर डोलेश्वरमा जल चढाउन भक्तहरूको घुइँचो हुन्छ। 
मन्दिरबाहिर फूलपाती र खाजा बेच्ने स–साना पसल छन्। मन्दिर परिसरमा धारा, भजन घर आदि छन्। धेरै भौतिक पूर्वाधारका काम हुन बाँकी छ। सरकारी र निजी स्तरमा गुरु योजनाअनुसार काम सुरु भइरहेको छ। 
अरनिको राजमार्गको केदारनाथ चोकबाट मन्दिरसम्म पुग्ने बाटो त्यति राम्रो नहुनु, ठाउँ–ठाउँमा दुई वटा सवारी सधान पास हुन गाह्रो हुनु, मन्दिरसम्म सार्वजनिक सवारी साधन नचल्नु अनि वरपर भौतिक पूर्वाधार विकासमा कमीले तीर्थयात्रीलाई असुविधा पुग्ने देखिन्छ। मन्दिरबारे जति प्रचार हुँदै जान्छ त्यति नै तीर्थयात्री संख्या बढ्ने भएकाले चाँडै पूर्वाधार विकासमा जोड दिन जरुरी देखिन्छ।

Leave a comment

लेखक–पात्र सम्बन्ध

लेखक–पात्र सम्बन्ध

लेखक–पाठकको सम्बन्ध नङ र मासुजत्तिकै हो। तर, पाठकसम्म पुग्नुअगाडि नै लेखकले पात्रसँग निकट सम्बन्ध विस्तार गरिसकेको हुन्छ। पात्रलाई रिझाउन सके लेखक सफल बन्छ। पात्र जीवन्त बन्छन्। कतिपय कृतिका पात्र पाठकले...

लाख स्रोताबीच कविता

एक समय यस्तो थियो फ्रान्स, स्पेन र तिनका भाषा प्रयोग गरिने मुलुकमा दर्शन, साहित्य र कलाले दुनियाँलाई प्रभावित गरेको थियो। पाब्लो पिकासो, फ्रेडरिको गार्सिया लोर्का र पाब्लो नेरुदाजस्ता नाम अन्तर्राष्ट्रिय...

कहिले तात्छ चुलो ?

कहिले तात्छ चुलो ?

भक्तपुर–'खाना खानु भो ?'–'ग्यास, मट्टीतेल छैन, केले पकाउनू ?''कता हिँड्नु भा ?'– 'दाउरा खोज्न, हिटर किन्न ।''कहिले पाइन्छ ग्यास ?'–'थाहा छैन, कहिले–कहिले ?'राजधानी उपत्यकाका स्थायी हुन् या अस्थायी बासिन्दा, अहिले...

आइबी सरका अनेक चेहरा

आइबी सरका अनेक चेहरा

दार्जिलिङ बसपार्क छेउबाट चौरस्तातिर उकालो चढ्न बाटो काट्तै थियौं। म पछि थिएँ। मुलबाटोमा हुलका हुल मोटरगाडी कुदिरहेका थिए। कुनै मोटर आँखै नभएजस्ता, कुनै कता पुग्ने थाहै नपाई कुदेजस्ता र कुनै...

जीवनभर रङको सहारा

जीवनभर रङको सहारा

घरका भित्ताभरि सुन्दर चित्र झुन्डिएका छन्। कोठाभित्रको दराज किताबै किताबले भरिएको छ। कोठाको एकछेउमा गितार, अर्कोतिर क्यानभास। त्यही क्यानभासमा रङ मिसाउँदै छन्, कलाकार टेकवीर मुखिया।

बस्नलायक सहर धरान

बस्नलायक सहर धरान

तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र शम्शेरले १९५८ सालमा चन्द्रपुर बजार (हालको पुरानो बजार) बसालेर धरान सहरको जग हालेका थिए। इस्ट इन्डिया कम्पनीलाई काठ आपूर्ति गर्न धरान हालेर चारकोसे जंगल फँडानी गरिएकाले...

तारा उदाउने आकाश

तारा उदाउने आकाश

कास्कीकोट दरबारमा शाह राजाले यज्ञ लगाएका रहेछन्। राजाको यज्ञमा मानिसको घुइँचो नलाग्ने प्रश्नै भएन। टाढाटाढाबाट पनि पाहुना बोलाइएको थियो। घुम्दैफिर्दै पुग्नेहरू पनि उत्तिकै थिए। धुमधामसँग यज्ञ भइरहेको थियो। यज्ञ कर्म...

पालमुनि उपचार

पालमुनि उपचार

पालमुनि घाइते बिरामी सुतेका छन् । प्रायजसोको खुट्टा र हातमा सेतो प्लास्टर, स्टिलको रड लगाइएको छ । सेतो पोसाकमा रहेका चिकित्सक हातखुट्टा भाँचिएका बिरामीको उपचारमा तल्लीन छन् । भुइँचालोमा घाइते...